Weten wie we zijn

 

Eerst bij mezelf beginnen. Wanneer er een technisch probleem is weet ik dat ik dat beter aan anderen over kan laten, gaat het om een rol waarin je mensen met elkaar kunt verbinden dan wil ik als eerste mijn vinger opsteken. Ook groepen hebben een idee wie ze zijn. Wanneer ik bij de voetbalclub met een hockeystick het veld op kom, dan zal de trainer mij wegsturen. Hij hoeft dat niet omstandig uit te leggen, want het is voor ieder duidelijk: het gaat om voetballen en niet om hockey.  Mandela vocht voor gelijke rechten voor zwarten in Zuid-Afrika, hij riskeerde zijn leven en zat 27 jaar gevangen en hij had het er voor over.

Weten wie je bent maakt het mogelijk om duidelijk en snel te kunnen kiezen. Je kunt besluiten nemen, ook al zijn die soms voor anderen onprettig, zoals iemand van het voetbalveld sturen. Je weet waarvoor je staat, ook al heeft dat verregaande consequenties zoals bij Mandela.

Wat ook opvalt bij ‘weten wie je bent’ is, dat je omgeving daar een belangrijke rol in speelt. Je bent minder technisch dan anderen die je kent. Die anderen ken je dus, of je hebt tenminste een beeld van hun technisch inzicht. Bij Mandela zal een scherp beeld spelen van de Zuid-Afrikaanse samenleving. Weten wie je bent is niet alleen maar een kwestie van langdurig naar je navel staren, maar het houdt ook in een beeld van de omgeving, althans de omgeving die voor jou van belang is.

Er is nog iets dat opvalt bij weten wie je bent. Dat klinkt misschien heel triviaal. Maar je hoofd speelt een belangrijke rol: het gaat om weten (wie je bent). Het ‘hoofd’ heeft belangrijke voordelen, daarmee je kunt over iets praten en vooral er over nadenken. Wanneer je helder hebt wie je bent en weet wat je nastreeft kun je ook samen met anderen nadenken en uitzoeken hoe je het best kunt bereiken wat je nastreeft.

En Nederland als gemeenschap van mensen: Wie zijn wij?  Wat ik niet of nauwelijks hoor noemen, maar wat ik zelf cruciaal vind, is dat we een gemeenschap zijn die wil zorgen dat ieder zich in zijn basisbehoeften kan voorzien.

Wat je wel vaak hoort is onze verbondenheid met water en inzicht in de gevaren van water. Dat dateert uit het verleden, maar die lijn willen we doortrekken naar de toekomst. De laatste jaren speelt ophoging van de dijken. Ondanks de voor een aantal mensen ingrijpende gevolgen, konden we er goed over praten en het eens worden.

Homoseksualiteit werd 80 jaar geleden door veel Nederlanders niet geaccepteerd. Mede vanwege de ervaringen met dit verleden, willen we die lijn juist niet vasthouden, maar homoseksualiteit gewoon accepteren.

Een beeld van wie we zijn en wat we belangrijk vinden zit in principe ook achter wetten en regels en achter beleidsplannen. Wanneer dat beeld, dat idee van onze identiteit, in behoorlijke mate overeenstemt dan kunnen we samen nadenken, kritisch de voorstellen bespreken en de lasten zo eerlijk mogelijk verdelen. Vergelijk het voorbeeld over water en de dijkverhogingen.

Wanneer we op belangrijke punten wezenlijk verschillende beelden hebben van wie we zijn, dan ontbreekt de basis voor een goede gezamenlijke discussie (zeker over onderwerpen waar die verschillende beelden botsen). Het is dus belangrijk te weten wie we zijn als gemeenschap van mensen. Identiteit is daarmee een belangrijke kwestie.

Je hoort nu politici spreken over hun opvatting van onze identiteit, ze hopen daarmee stemmen te werven. Goede zaak? Neen, bizar. Want wat is een identiteit van Nederland als gemeenschap van mensen die door slechts een 20% van de mensen wordt onderschreven, een volgende opvatting van onze identiteit door een andere 20%. Dan hebben we het niet over de identiteit van een gezonde gemeenschap, maar hebben we te maken met een schizofrene gemeenschap. Het gesprek aangaan over onze identiteit is iets anders, elkaar bevragen en naar elkaar luisteren. En in het besef dat je nooit precies onder woorden kunt brengen wie we zijn, het hoogstens kunt benaderen.

 

Advertenties

Een gedachte over “Weten wie we zijn

  1. Beste Louis,

    Dank je wel.
    Je zet mij aan het denken.

    Eerst die vergelijking van een gemeenschap met een persoon.
    Ik ervaar mijzelf als een verzameling van vele “ikken” die allemaal zichzelf door willen zetten. Mijn identiteit is dan een poging om wat orde aan te brengen, die ikken met elkaar in overeenstemming te brengen en de juiste “ik” (of het juiste “ik”) de boventoon te laten voeren. Dit juiste “ik” is bij voorbeeld dat “ik” dat het bestaan van die verzameling erkent en hiermee ook het bestaan van “ikken” waar mijn “voorkeurs-ik” misschien niet zo blij mee is …

    Nu onze nationale gemeenschap.
    Als die bestaat uit vele onderling strijdige stromingen dan lijkt ze in zoverre op mijn ik. Ze heeft hiermee ook een kenmerk, misschien een identiteit: ze is pluriform. Erkenning van deze pluriformiteit verplicht elke stroming om respect te hebben voor alle stromingen, maar niet onvoorwaardelijk. Stromingen die dit respect niet opbrengen kunnen niet profiteren van het respect dat wordt opgebracht door elkaar respecterende stromingen.
    Als de verschillende stromingen in onze pluriforme samenleving elkaar niet respecteren vechten we elkaar de tent uit.

    Met hartelijke groet,

    LwR

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s