Zwarte Piet

Het is de tijd van het jaar. In Spanje zullen ze wel de stoomboot aan het gereedmaken zijn voor de reis naar Nederland. Maar hoe welkom zijn ze? Zwarte Piet ligt problematisch, hoe zit het met Sinterklaas. Wil iemand wel met hem vergeleken worden?

Ik kan me nog herinneren dat iemand uitgemaakt werd voor Sinterklaas en dat hij dat niet leuk vond. Gezien worden als iemand die alleen maar cadeautjes uitdeelt en er niet aan denkt dat die cadeautjes ook betaald moeten worden. Dat overkwam destijds Joop den Uyl die door Wiegel uitgemaakt werd voor Sinterklaas.

Ik kan me ook herinneren dat het wel makkelijk was om mensen te vinden die zwarte piet wilden spelen, maar er was veel minder interesse in de rol van Sinterklaas (gelukkig had je daar maar één van nodig). Het leuke van Zwarte Piet was dat je met de roe zelfs je oudere broer een tik kon geven en heen en weer kon rennen en snoepjes geven aan die je aardig vond. Je hoefde niet stijf op een plek te zitten zoals de Sint. Zwarte Piet spelen had niets van discriminatie, in ieder geval niet bewust. Als Zwarte Piet stond je boven het – blanke – publiek.

Wat zou ik gezegd hebben wanneer ik op school werd uitgescholden voor Zwarte Piet? Ik hoop dat ik geroepen zou hebben: Pas op anders krijg je met de roe. Of: we laten je schoen leeg staan. Kortom, wat is er dan aan de hand. Waarom zou zwart een gevoelige kleur zijn?

Tja, maar wat als zwart wel een gevoelige kleur is! Ken ik een situatie die daar misschien op lijkt? Ik denk dan aan het volgende: Er waren werklozen die er geen enkel probleem mee hadden dat ze werkloos genoemd werden. Ze bloeiden op in een werklozenorganisatie en waren bezig met hun idealen. Maar heel veel anderen die werkloos waren voelden “werkloos”  als een negatieve benaming, als een beschuldiging, alsof gezegd werd: Je hoort er eigenlijk niet bij in onze samenleving.

Speelt zoiets ook bij zwarte mensen die zich gekwetst voelen met Zwarte Piet? Hoe gaan we daar dan mee om? Grote vraag, weet ik zo snel geen antwoord op.

Maar als ik de vraag eens omdraai: Hoe zou ik willen dat er met mijn kwetsbare plekken wordt omgegaan? (Ik noem die plekken natuurlijk niet, want daarvoor zijn ze te kwetsbaar.) Wat ik zou hopen is: Als iemand het onderwerp aanroert, hij of zij er op een heel lieve manier over praat, en er anders over zwijgt.

Maar zou ik dat zelf allemaal over hebben voor een kwetsbare plek van een ander? Als die mij heel nabij is waarschijnlijk wel, maar anders wordt het me gauw te lastig om steeds met een grote boog om die kwetsbare plek heen te gaan. Wat ik wel vindt is dat respect en een zeker mededogen voor die kwetsbare plek van mij mag worden gevraagd. En dat die ander rationeel weet dat ik niet het oogmerk heb hem te kwetsen, ook al voelt dat voor hem misschien wel zo.

Hoe verder met Zwarte Piet? Niet te overhaast. Samen in de geschiedenis duiken van Zwarte Piet, zoals gebeurt, was waarschijnlijk een heel goed idee.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s